ΜΠΑΡΜΠΑΝΙΚΟΣ vs AVRAGIOZ

του Γεωργίου Ι. Αναστασόπουλου*

"Η παγωμένη κάνη πίεζε τον ιδρωμένο κρόταφο του. Η σιωπή ήταν εκκωφαντική. Τα δευτερόλεπτα του φαίνονταν αιώνες. Ένιωσε την πίεση που ασκεί το δάκτυλο στην σκανδάλη. Ενστικτωδώς έκλεισε τα μάτια του, κράτησε την αναπνοή του και δάγκωσε τα χείλη του. Άκουσε τον ξερό ήχο του μετάλλου καθώς η σφύρα συναντούσε τον μύλο... Δεν υπήρχε σφαίρα, ο μύλος γύρισε στην επόμενη θέση. Ανάπνευσε ξανά, αυτή τη φορά με ανακούφιση. Την είχε γλυτώσει και σε τούτο το γύρο, για πόσο όμως θα συνεχιζόταν η τύχη του;...Η ρώσικη ρουλέτα είναι ένα παιχνίδι για παίκτες με γερά νεύρα. Ή μήπως δεν ήταν ρώσικη ρουλέτα αφού το περίστροφο δεν το κρατούσε ο ίδιος, δεν ήταν το δικό του χέρι. Από όσα ήξερε δεν παίζεις ρώσικη ρουλέτα σε άλλου το κεφάλι..."

Ίσως ελάχιστοι Έλληνες πολίτες έχουν ακουστά τον όμιλο Markit με έδρα το Λονδίνο. Τον περασμένο μόλις Σεπτέμβριο ο όμιλος αυτός δημιούργησε τον δείκτη iTraxx SovX Western Europe, που βασίζεται στον (αστάθμιστο) μέσο όρο των credit default swap (CDS) spreads 15 χωρών. Ο δείκτης αυτός δείχνει την μεταβολή του "κόστους ασφάλειας" που η αγορά είναι διατεθειμένη να πληρώσει για να εξασφαλισθεί στην περίπτωση που οι χώρες δεν μπορέσουν να εξυπηρετήσουν το χρέος τους. Πρακτικά, ο δείκτης αυτός δίνει την δυνατότητα στους "παίκτες" που το επιθυμούν να ποντάρουν στην χρεοκοπία της Ελλάδας και των άλλων Ευρωπαϊκών χωρών, να το πράξουν.

Αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός φαύλου κύκλου. Όσο οι τράπεζες και οι λοιποί επενδυτές συνωστίζονται στην ουρά για να αγοράσουν τα παράγωγα CDS, το κόστος ασφάλισης του Ελληνικού ελλείμματος αυξάνει. Η χώρα δυσκολεύεται να διαθέσει τις νέες σειρές ομολόγων, κάτι το οποίο επιτείνει την ανασφάλεια των αγορών οι οποίες σπεύδουν στο να αγοράσουν νέα -και ακριβότερη φυσικά- ασφάλεια!

"Είναι σα να αγοράζεις ασφάλεια πυρός, όχι για το δικό σου το σπίτι, αλλά για του γείτονα" λέει στην International Herald Tribune ο Philip Gisdakis, επικεφαλής της στρατηγικής πιστώσεων της UniCredit στο Μόναχο και συμπληρώνει "δίνεις έτσι το κίνητρο σε κάποιους να κάψουν το σπίτι!"

Ποιός όμως κρύβεται πίσω από την Markit; Μα ποιός άλλος; Η περίφημη Goldman Sachs, φυσικά! Μια τις τράπεζες που διευκόλυναν την Ελλάδα να "κρύψει το έλλειμμα της κάτω από το χαλί" για να μπορέσει να ενταχθεί στο Ευρώ! Προσέξτε το ενδιαφέρον αυτό παιχνίδι: Οι τράπεζες "βοηθούν" να καλυφθεί το έλλειμμα και ταυτόχρονα ως γνώστες -από πρώτο χέρι- του τι πράγματι παίζεται, ποντάρουν στο κρυφό έλλειμμα (που φυσικά γι' αυτές δεν είναι κρυφό) αποκομίζοντας φυσικά το κάτι τις τους για να καλύψουν τα παχυλά bonus τους! Παράνομο; Όχι φυσικά...εφ' όσον ό,τι δεν απαγορεύεται, επιτρέπεται!

Σε μια αρρύθμιστη αγορά που λειτουργεί σαν το Φαρ Ουέστ ισχύει ο νόμος της ζούγκλας. Τα τοξικά ομόλογα αποτελούν τις σφαίρες που καρφώνονται στο στήθος των αφελών. Ο Σερίφης απουσιάζει!

Ο πολιτικός αναλυτής Matthew Taibbi έγραφε τον Ιούλιο που μας πέρασε στο περιοδικό Rolling Stones: "Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζετε για την Goldman Sachs είναι ότι βρίσκεται πανταχού παρούσα. Η ισχυρότερη επενδυτική τράπεζα σε όλο τον κόσμο είναι ένα τεράστιο καλαμάρι βαμπίρ γαντζωμένο σφιχτά στο πρόσωπο της ανθρωπότητας απομυζώντας ακούραστα κάθε τι που μυρίζει το άρωμα του χρήματος."

Αλλά ακόμη αν δεχθούμε πως όλα είναι καλώς καμωμένα, σε ένα κόσμο που δεν είναι αγγελικά πλασμένος, υπάρχει ακόμη ένα αναπάντητο -αφελές μα αναπάντητο- ερώτημα. Ποιός είναι αυτός που έχει την οικονομική ισχύ να εγγυηθεί αθροιστικά το έλλειμμα της Ελλάδος και των 15 άλλων χωρών του δείκτη iTraxx SovX Western Europe; Μιλάμε για κολοσσιαίο ποσό που υπερβαίνει τις δυνατότητες των μετόχων-τραπεζών που θέσπισαν τον δείκτη. Μην ψάχνετε άδικα να βρείτε την απάντηση στο web site τους. Την απάντηση μας την δίνει ο Michael Lewitt, ένας χρηματιστής από την Φλόριντα σε άρθρο του στη New York Times στην έκδοση της 16ης Σεπτεμβρίου 2008:

"Οι εκδότες των παραγώγων CDS θα έπρεπε λογικά να διαθέτουν εγγυήσεις (ή αντασφαλίσεις) για να υποστηρίζουν τις μελλοντικές υποχρεώσεις τους, αλλά στο παράλογο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον που ζούμε οι εγγυήσεις αυτές είναι εξαιρετικά χαμηλές".

Έτσι, αν η φούσκα σκάσει, όπως στην περίπτωση των ακριβώς αντίστοιχων παραγώγων real-estate στις ΗΠΑ, τότε αδυνατούν να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους και τρέχει το κράτος -δηλαδή οι φορολογούμενοι- να πληρώσουν το πάπλωμα!

Στο επόμενο -αφελές- ερώτημα γιατί οι κυβερνήσεις δεν ρυθμίζουν την τόσο -αποδεδειγμένα- επικίνδυνη αγορά η απάντηση έχει δύο σκέλη:

α. Για τις μεν Ηνωμένες Πολιτείες μήπως σας λέει τίποτα πως η Goldman Sachs φιγουράρει πρώτη στη λίστα χρηματοδοτών του Αμερικάνου Προέδρου; (βλ. http://www.giveittomeraw.com/profiles/blogs/president-barack-obamas-top)

β. Για την μεν Ευρώπη...ποιά κυβέρνηση; (κατά το ποιός Θανάσης;)!

---------------------------------