Η αξία είναι μια υποκειμενική έννοια που απορρέει και καθορίζεται από την ανθρώπινη αντίληψη. Το κάθε τι, προσλαμβάνει την υποκειμενική αξία που του προσδίδουν οι άνθρωποι σύμφωνα με την αντίληψη τους. Οποιοδήποτε αγαθό λέμε ότι αξίζει, αξίζει επειδή έτσι πιστεύουμε. Η γενική αξιολόγηση των αγαθών σε μια κοινωνία, καθορίζεται από διάφορους παράγοντες, σύμφωνα πάντα με το γενικό αντιληπτικό επίπεδο και τους απώτερους σκοπούς της κοινωνίας. Αν θεωρηθούν ως βασικοί σκοποί μιας κοινωνίας, η επιβίωση και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των μελών της, μπορούμε να καθορίσουμε ανάλογα και τους βασικούς γνώμονες αξιολόγησης των αγαθών αυτής της κοινωνίας. Με αυτούς τους σκοπούς υπόψιν, οι βασικοί γνώμονες αξιολόγησης των αγαθών αυτής της κοινωνίας, είναι η αναγκαιότητα τους για την ανθρώπινη επιβίωση, η πρακτική συμβολή τους στην βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, ο ανθρώπινος μόχθος που απαιτείται για την παραγωγή τους, καθώς και η σπανιότητα τους.
Θεωρητικά η αξία ενός αγαθού καθορίζεται πρωτίστως από την αναγκαιότητα του όσον αφορά την επιβίωση. Ένας άλλος βασικός παράγοντας που προσδίδει αξία σε ένα αγαθό είναι η αφθονία ή η σπανιότητα του. Για παράδειγμα, τι είναι αυτό – πέρα από τις φυσικές ιδιότητες – που καθιστά τα διαμάντια τόσο πολύτιμα; Κατά βάση είναι η σπανιότητα τους. Αν τα διαμάντια υπήρχαν σε μεγάλη αφθονία παντού, προφανώς δεν θα θεωρούνταν τόσο πολύτιμα.
Κατά βάση είναι η σπανιότητα τους. Αν τα διαμάντια υπήρχαν σε μεγάλη αφθονία παντού, προφανώς δεν θα θεωρούνταν τόσο πολύτιμα. Οι ανθρώπινες κοινωνίες εν γένει, τείνουν να εκτιμούν κάποιο αγαθό μόνο υπό συνθήκες δεδομένης έλλειψης του. Σε αντιπαραβολή, τείνουν να μην εκτιμούν ως πολύτιμα τα αγαθά που αφθονούν, άσχετα από την αναγκαιότητα τους για την επιβίωση. Για παράδειγμα αρκεί να αναλογιστούμε την έκφραση “αέρας κοπανιστός”, που προσδιορίζει κάτι το ευτελές. Αντιλαμβανόμαστε έτσι ότι ο ατμοσφαιρικός αέρας θεωρείται γενικά ως αγαθό μηδαμινής αξίας. Παραγνωρίζεται βέβαια το γεγονός ότι χωρίς τον ατμοσφαιρικό αέρα ο άνθρωπος δεν είναι δυνατόν να επιβιώσει για παραπάνω από ελάχιστα λεπτά ή δευτερόλεπτα. Από άποψη επιβίωσης ο ατμοσφαιρικός αέρας είναι ίσως το πολυτιμότερο αγαθό, όμως θεωρείται ως κάτι το ευτελές επειδή δεν είναι σπάνιος. Η ίδια ακριβώς αντίληψη ισχύει και για το δεύτερο στην λίστα με τα αναγκαιότερα αγαθά επιβίωσης, το νερό. Λόγο της αφθονίας του νερού σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη, οι κάτοικοι αυτών των περιοχών αντιλαμβάνονται το νερό ως ένα αγαθό ελάχιστης αξίας. Η κατάσταση όμως είναι τελείως διαφορετική σε ορισμένες υπανάπτυκτες περιοχές όπου το νερό είναι δυσεύρετο, καθώς από την εξασφάλιση του εξαρτάται η ίδια η επιβίωση. Οπότε η αξιολόγηση ενός αγαθού από τον άνθρωπο συναρτάτε και από τις εκάστοτε συνθήκες. Μπορούμε για παράδειγμα να αναλογιστούμε τι θα θεωρούσε πολυτιμότερο ένας άνθρωπος που βρισκόταν ξαφνικά στην μέση μιας αχανούς άνυδρης ερήμου; Ένα σεντούκι με διαμάντια ή ένα μπουκάλι νερό;Η ζήτηση και κατά συνέπεια η αξιολόγηση των διαφόρων αγαθών από ένα κοινωνικό σύνολο, αντικατοπτρίζει αφενός τις ανάγκες και αφετέρου τις προτεραιότητες............... .................. .................... .......................
Περισσότερα στο Michael Design
Αναρτήθηκε από ΜπαρμπαΝίκος
